6 NGÀY KHÁM PHÁ “HANG THẮNG” – SIÊU HANG ĐỘNG MỚI TẠI PHONG NHA - KẺ BÀNG

Mọi chuyện bắt đầu từ một tin báo của người dân địa phương. Với những người làm nghề thám hiểm, những tin báo nửa thực nửa ngờ ấy luôn mang một sức hút mãnh liệt. Khi nghe người dân địa phương mô tả về một cửa hang tình cờ thấy được, anh Nguyễn Văn Úy - Phó Tổng Giám đốc công ty Jungle Boss, kiêm Giám đốc An toàn ban đầu có chút hoài nghi, ngỡ rằng đó chỉ là một cửa hang cũ mà đội từng khảo sát. Thế nhưng, linh cảm của một người gắn bó cả đời với rừng núi đã thôi thúc anh đi kiểm chứng.

Ngày 03/06/2026, đội thám hiểm Jungle Boss phối hợp với Ban quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng mang theo đầy đủ trang thiết bị an toàn và công cụ đo đạc, tiến thẳng vào phân khu bảo vệ nghiêm ngặt thuộc địa phận xã Thượng Trạch.

Gian nan mở đường tiếp cận cửa hang giữa rừng già

Hang Thắng nằm ẩn mình trong vùng lõi Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, nằm giữa Km22 của đường Hồ Chí Minh và Km16 của đường 20 Quyết Thắng, ngay khoảng giữa đoạn hang Voi và hồ Ma Đa.

Hành trình tiếp cận cửa hang là thử thách đầu tiên gây không ít khó khăn cho cả đội. Anh Úy nhớ lại, toàn bộ khu vực cửa hang nằm trên núi cao với địa hình vô cùng phức tạp, bao quanh là vô vàn những khối đá tai mèo sắc nhọn. Việc luồn lách, vận chuyển một khối lượng lớn trang thiết bị kỹ thuật qua bãi đá chông chênh này để đưa vào bên trong là điều không hề dễ dàng.

Khi đứng từ trên đỉnh núi nhìn xuống, cửa hang chỉ là một hố đen sâu hoắm rộng khoảng 5 mét vuông. "Lúc cất tiếng gọi lớn xuống lòng hang, âm thanh vọng lại kéo dài và rất vang. Lúc đó, tôi nổi da gà vì biết chắc chắn bên dưới là một khoảng không gian khổng lồ," anh Úy hào hứng kể.

Tại ngay khu vực miệng hang, đoàn thám hiểm tìm thấy một vài dấu tích cho thấy từng có nhóm người đi rừng xa xưa ghé qua đây để lấy nước, nhưng tuyệt nhiên không có dấu chân nào tiến sâu hơn.

Không chần chừ, đội ngũ kỹ thuật nhanh chóng thiết lập điểm neo an toàn. Từng người một bám dây, thả mình đu xuống vách đá thẳng đứng sâu 20 mét. Cảm giác treo lơ lửng giữa khoảng không đen đặc, chỉ có ánh đèn pin soi rọi những vách đá ẩm ướt luôn là một thứ "adrenaline" gây nghiện đối với bất kỳ tay chơi mạo hiểm nào.

Khảo sát sâu hơn, đoàn nhận ra cấu trúc thú vị của hang Thắng. Nơi đây không phải là một hệ thống khép kín mà được chia thành hai nhánh với hai cửa thông nhau, tạo ra luồng khí lưu thông mát lạnh. Nếu cửa vào nằm trên đỉnh núi là một hố sụt thẳng đứng đòi hỏi kỹ thuật đu dây phức tạp, thì cửa ra lại là một khe hẹp, mỗi lần lách qua chỉ vừa vặn đúng thân hình của một người lớn.

Giải mã những tuyệt tạo địa chất 5 triệu năm tuổi

Ngay khi chạm đến nền hang, bóng tối đặc quánh đến mức ánh sáng từ những chiếc đèn pin công suất lớn của cả đoàn dường như bị "nuốt chửng", không thể quét tới hai bên vách đá. Càng đi sâu theo triền dốc, không gian càng mở rộng một cách ngỡ ngàng.

Anh Nguyễn Xuân Hướng - Giám đốc Phát triển Sản phẩm Jungle Boss chia sẻ, theo dữ liệu đo đạc sơ bộ, hang Thắng là một hệ thống hang khô khổng lồ với chiều dài lên tới 3.000 mét. Biên độ rộng có những điểm lên đến hơn 100 mét, trong khi chiều cao từ sàn lên tới trần hang trung bình 50 mét, cá biệt có những vòm trần vút cao đến 70 - 80 mét.

Đứng lọt thỏm giữa lòng hang, ai nấy đều choáng ngợp trước mật độ thạch nhũ dày đặc, phủ kín từ trần, vách cho đến nền hang. Kết quả khảo sát bước đầu ghi nhận sự hội tụ của gần như mọi dạng thành tạo đặc trưng của hang động đá vôi: nhũ đá, măng đá, rèm đá (drapery), dòng đá chảy (flowstone) và các hồ canxi (rimstone pools).

Theo đánh giá ban đầu, hang Thắng sở hữu hệ thống thạch nhũ quy mô và đa dạng bậc nhất mà đội thám hiểm Jungle Boss từng khảo sát. Có những cụm nhũ cao tới 50 mét, những khối rủ xuống như rèm lụa, hay đâm ngược lên từ nền hang tựa những tòa tháp nhọn hoắt. Đặc biệt nhất là một mảng thạch nhũ trắng xóa tinh khôi trên trần hang, lấp lánh dưới ánh đèn pin như được rắc kim tuyến. Theo anh Úy, hiện tượng hiếm gặp này hình thành do nồng độ canxi kết tủa tại đây đậm đặc hơn so với thạch nhũ trong các hang động khác.

Dưới nền hang, cả đoàn tiếp tục băng qua 3 hồ canxi rộng lớn. Với hàng chục năm đi rừng, anh Nguyễn Văn Úy khẳng định đây là những hồ canxi có diện tích bề mặt và quy mô lớn nhất trong tất cả các hang động anh từng đặt chân tới. Nằm yên vị trong các hốc đá cạn quanh hồ là vô số "ngọc động". Khác với những viên ngọc động nhỏ thường thấy, ngọc động tại hang Thắng mang kích thước lớn hiếm có.

Sự xuất hiện của hệ thống hồ canxi và ngọc động cho thấy hang vẫn đang trong quá trình kiến tạo tự nhiên. Vào mùa mưa, lượng nước ngầm dâng cao sẽ tiếp tục mang theo nguồn canxi dồi dào bồi đắp cho các hồ, giúp các thành tạo thạch nhũ không ngừng phát triển theo thời gian.

Chính từ quá trình vận động này, anh Nguyễn Xuân Hướng đưa ra một giả thuyết vô cùng thú vị: Dù hiện tại là hang khô, nhưng sự tồn tại của các hồ canxi khổng lồ chứng tỏ nước phải có lối thoát vào mùa mưa. Rất có khả năng có một hệ thống sông ngầm đang nằm bên dưới lòng đất, đóng vai trò như một đường dẫn dòng chảy từ hang Thắng thẳng ra hồ Ma Đa.

Tương lai nào cho siêu hang động mới của Phong Nha?

Kết thúc 6 ngày, những chuyên gia của Jungle Boss trở về mang theo một nguồn tư liệu vô giá. Tuy nhiên, anh Hướng nhấn mạnh đây mới chỉ là bước đo đạc sơ bộ: "Trong thời gian tới, Jungle Boss sẽ tiếp tục khảo sát chuyên sâu để đánh giá toàn diện trước khi phát triển thành sản phẩm du lịch."

Nói về kế hoạch đưa hang Thắng vào khai thác du lịch, ông Lê Lưu Dũng - CEO công ty Jungle Boss chia sẻ: “Việc công bố một hang động mới luôn đi liền với niềm vui và cả nỗi trăn trở. Điều này có khả năng tạo nên nguy cơ xâm nhập tự phát, làm tổn hại đến hệ sinh thái hàng triệu năm tuổi. Chỉ một cái chạm tay vào thạch nhũ hay bước chân vô tình xuống hồ canxi cũng đủ để phá vỡ quá trình kết tủa tự nhiên”.

Chính vì thế, Jungle Boss khẳng định công tác bảo tồn sẽ là kim chỉ nam xuyên suốt. Ngay từ giai đoạn khảo sát, đội ngũ đã tính toán một lộ trình tham quan nghiêm ngặt, thiết kế tuyến đi riêng vòng qua các khu vực thạch nhũ, hồ canxi và ngọc động để du khách chiêm ngưỡng mà tuyệt đối không chạm vào thiên nhiên. Đồng thời, việc giới hạn số lượng khách và tần suất khai thác sẽ được tính toán kỹ lưỡng, đệ trình lên Ban Quản lý Vườn Quốc gia phê duyệt.

Dự kiến, tour thám hiểm hang Thắng sẽ được xếp ở mức độ khó 3/6 trong thang đo mạo hiểm của Jungle Boss. Do vị trí nằm sâu trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt và địa hình vách đứng phức tạp đòi hỏi thiết bị chuyên dụng, người bình thường sẽ không thể tự ý khám phá.

“Mục tiêu của chúng tôi là muốn cộng đồng cùng nhìn nhận Hang Thắng như một di sản cần được nâng niu. Tôi tin chắc rằng, khi chính thức được đưa vào khai thác với một chiến lược bền vững, Hang Thắng sẽ khiến những tín đồ du lịch mạo hiểm kinh ngạc trước sự vĩ đại của Phong Nha - Kẻ Bàng” - Anh Lê Lưu Dũng chia sẻ.