Chùa Hoằng Phúc: Khám phá cổ tự hơn 700 năm ở Quảng Trị

Chùa Hoằng Phúc ở đâu?

Chùa Hoằng Phúc tọa lạc tại xã Tân Mỹ, tỉnh Quảng Trị, cách trung tâm thành phố Đồng Hới khoảng 45 km về phía Nam.

Ngôi chùa nằm cạnh dòng sông Kiến Giang, gắn bó lâu đời với đời sống tín ngưỡng của người dân quanh vùng. Qua nhiều thế kỷ, chùa còn được gọi bằng những cái tên như chùa Kính Thiên hay chùa Quan. Mỗi lần đổi tên là một lần chùa đi qua một chặng lịch sử khác.

Không gian quanh chùa được bao bọc bởi những rặng cây xanh mát, hồ sen thơm ngát và đồng lúa thẳng cánh cò bay, mang lại cảm giác an yên ngay khi bạn vừa đặt chân tới cổng.

Hướng dẫn di chuyển đến Chùa Hoằng Phúc

Từ trung tâm Đồng Hới, bạn đi chuyển theo Quốc lộ 1A hướng về Lệ Thủy với thời gian chạy xe khoảng 1 tiếng:

• Xe máy: Đây là lựa chọn phù hợp với những bạn trẻ thích cảm giác phiêu lưu, vi vu ngắm cảnh đồng quê thanh bình ven sông Kiến Giang. Giá thuê xe tại Đồng Hới dao động từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
• Ô tô cá nhân/Taxi: Đây là phương án tối ưu cho gia đình có trẻ nhỏ và người cao tuổi, khuôn viên chùa có bãi giữ xe rộng rãi ngay phía trước cổng vào.

Giá vé và giờ mở cửa

Buổi sáng sớm là thời điểm lý tưởng nhất để ghé thăm chùa. Bạn nên dành khoảng 1 đến 1,5 tiếng để dạo bước trong khuôn viên rợp bóng mát, thắp nén tâm hương lễ Phật, chiêm ngưỡng nét chạm trổ cổ kính và lắng lòng nghe tiếng chuông chùa ngân vang giữa đồng quê thanh bình.

Lịch sử hơn 700 năm của chùa Hoằng Phúc

Tượng Phật uy nghiêm tại khuôn viên chùa Hoằng Phúc (Nguồn: Hoằng Phúc Cổ Tự)

Chuyện bắt đầu từ thế kỷ XIII, dưới thời nhà Trần. Tiền thân của chùa là an Tri Kiến, năm 1301 Phật hoàng Trần Nhân Tông đã ghé thăm nơi này trong chuyến vân du phương Nam để thuyết pháp và truyền giảng Phật pháp độ trì cho muôn dân. Đó là dấu mốc quan trọng nhất trong câu chuyện được lưu truyền về ngôi chùa.

Đến năm 1716, dưới thời các chúa Nguyễn, chúa Nguyễn Phúc Chu là một vị chúa sùng kính đạo Phật đã cho tôn tạo lại am khang trang và ban tên mới là chùa Kính Thiên.

Hơn một thế kỷ sau, vào năm 1821, vua Minh Mạng trên đường ngự giá Bắc tuần đã dừng chân chiêm bái, ban tên mới là Hoằng Phúc Tự (mang ý nghĩa phúc đức lan tỏa khắp muôn dân) và đích thân ngự ban hoành phi, câu đối cho ngôi cổ tự.

Dù từng bị tàn phá nặng nề bởi bom đạn chiến tranh và thiên tai khắc nghiệt, ngôi cổ tự vẫn được người dân địa phương nâng niu, gìn giữ như một phần máu thịt của ký ức quê hương. Đến năm 2010, chùa Hoằng Phúc được xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh. Đến ngày 30/11/2014, công trình phục dựng và tôn tạo chùa được khởi công, hướng đến việc bảo tồn những giá trị lịch sử, kiến trúc gắn với ngôi chùa cổ.

Quá trình phục dựng được thực hiện theo định hướng kiến trúc chùa cổ thời Trần, với các hạng mục chính như tam quan, tam bảo, tháp Phật và nhà thờ Tổ. Năm 2015, chùa được xếp hạng Di tích Lịch sử Quốc gia và long trọng tổ chức lễ khánh thành, phục dựng vào tháng 1/2016. Chùa cũng được tiếp nhận viên xá lợi Phật linh thiêng do Giáo hội Phật giáo Myanmar cung thỉnh càng bồi đắp thêm giá trị tâm linh vô giá cho chốn thiền môn này.

Ngày nay, chùa Hoằng Phúc vừa là nơi sinh hoạt Phật giáo của cộng đồng, vừa là điểm đến dành cho những người muốn tìm hiểu lịch sử và văn hóa địa phương. Khi tham quan, bạn có thể dành thời gian đọc các bảng giới thiệu tại di tích để hiểu rõ hơn về những dấu mốc đã góp phần hình thành diện mạo ngôi chùa hiện tại.

Khám phá vẻ đẹp kiến trúc chùa Hoằng Phúc

Sau nhiều lần tu bổ và phục dựng, chùa Hoằng Phúc sở hữu diện mạo khang trang nhưng vẫn hướng đến phong cách kiến trúc chùa cổ truyền. Các công trình kiến trúc trong khuôn viên được bố trí theo không gian của một ngôi chùa Việt, phục vụ hoạt động thờ tự và sinh hoạt Phật giáo.

Cổng tam quan và lối vào chùa

Cổng tam quan nội dẫn vào bên trong chùa Hoằng Phúc (Nguồn: Hoằng Phúc Cổ Tự)

Cổng tam quan là khu vực tạo ấn tượng đầu tiên cho du khách, đóng vai trò như một lằn ranh ước lệ nhẹ nhàng ngăn cách thế giới xô bồ bên ngoài với chốn thờ tự thanh tịnh bên trong. Công trình mang đậm dấu ấn kiến trúc thời Trần với hệ khung gỗ lim vững chãi, mái ngói vảy mũi hài cong vút, nép mình an yên dưới bóng mát của những hàng bồ đề xanh tốt. Nhiều du khách khi tới đây thường dừng chân đôi phút dưới vòm cổng để chiêm ngưỡng từng đường nét chạm khắc mộc mạc và chụp một bức ảnh kỷ niệm trước khi bước sâu vào khuôn viên chùa.

Khu tam bảo

Gian nhà Tam Bảo là nơi du khách dâng hương khi ghé thăm chùa (Nguồn: Hoằng Phúc Cổ Tự)

Tam bảo là không gian thờ Phật quan trọng trong kiến trúc chùa. Công trình được dựng hoàn toàn từ khung gỗ kiền kiền và gỗ lim quý hiếm, nền được lát gạch Bát Tràng phục cổ trang nhã.

Bước vào gian chính điện, mùi hương trầm thanh khiết hòa quyện cùng tiếng tụng kinh trầm bổng đưa tâm trí bạn trở về trạng thái tĩnh tại. Điểm nhấn thiêng liêng nhất tại đây là hệ thống tượng Phật dát vàng uy nghiêm, tỏa ánh sáng vàng dịu ấm áp khắp không gian. Đây là nơi trang trọng nhất để người dân dâng hương, chiêm bái và nguyện cầu bình an và tìm hiểu về đời sống Phật giáo tại địa phương. Du khách cần chú ý mặc trang phục kín đáo, giữ thái độ cung kính và quan sát kỹ các biển báo hạn chế chụp ảnh tại khu vực làm lễ.

Tháp chuông và tháp trống

Toàn cảnh chùa Hoằng Phúc nhìn thấy tháp chuông và tháp trống (Nguồn: Hoằng Phúc Cổ Tự)

Nằm đăng đối hai bên chánh điện là tháp chuông và tháp trống, tạo nên thế cân bằng hài hòa cho toàn bộ khuôn viên cổ tự. Cả hai công trình đều tựa trên nền móng gạch đá vững chãi, vươn cao với hệ mái chồng diêm hai tầng lợp ngói đỏ, các góc mái uốn cong mềm mại nhưng vẫn toát lên vẻ uy nghiêm chốn thiền môn.

Bên trong tháp chuông treo đại hồng chung bằng đồng đúc bằng đồng nặng hơn 1 tấn, trong khi tháp trống đặt chiếc đại cổ bằng gỗ quý. Mỗi sớm mai hay chiều muộn, thanh âm trầm ấm của chuông và trống không chỉ báo hiệu thời khóa tu tập, mà còn ngân vang xoa dịu tâm can lữ khách, tạo nên nhịp điệu linh thiêng rất riêng cho vùng quê bên dòng Kiến Giang.

Chiêm bái Ngọc xá lợi Phật và nhà thờ tổ

Hệ thống tượng Phật bằng vàng bên trong chùa Hoằng Phúc (Nguồn: Hoằng Phúc Cổ Tự)

• Chiêm bái Ngọc xá lợi Phật Thích Ca Mâu Ni: Pháp bảo thiêng liêng bậc nhất tại chùa là viên Ngọc xá lợi của Đức Phật do Giáo hội Phật giáo Myanmar đích thân cung thỉnh và cúng dường cho chùa vào năm 2016. Đây là điểm tựa tâm linh thu hút đông đảo tăng ni, Phật tử khắp bốn phương về đảnh lễ cầu an.
• Nhà thờ Tổ: Nằm ngay phía sau gian Tam Bảo, gian thờ Tổ là không gian thờ phụng Phật hoàng Trần Nhân Tông cùng chư vị thiền sư tiền bối đã có công khai mở, hoằng hóa Phật pháp qua các thời kỳ lịch sử.

Lễ hội chùa Hoằng Phúc diễn ra khi nào?

Người dân thả hoa đăng cầu bình an tại chùa Hoằng Phúc (Nguồn: Hoằng Phúc Cổ Tự)

Hằng năm, cứ vào dịp rằm tháng Giêng (từ ngày 15 - 17 tháng 1 Âm lịch), Chùa Hoằng Phúc lại tưng bừng mở hội xuân truyền thống, trở thành điểm trẩy hội đầu năm lớn bậc nhất tỉnh Quảng Trị:

• Nghi lễ tâm linh trang trọng: Mở đầu bằng lễ rước nước thiêng từ dòng sông Kiến Giang về làm lễ tắm Phật, tiếp đó là đại lễ cầu quốc thái dân an, lễ khai ấn Hoằng Phúc cổ tự và thuyết pháp đầu năm.
• Thả hoa đăng trên sông Kiến Giang: Hàng ngàn ngọn đèn hoa đăng lung linh được thả xuống dòng sông Kiến Giang mang theo ước nguyện bình an, may mắn được thả trôi bập bùng trên mặt nước, thắp sáng cả một vùng quê thanh bình.
• Các hoạt động văn hóa dân gian: Hội thi cờ tướng, kéo co, nhảy bao bố và các làn điệu hò khoan Lệ Thủy mượt mà cất lên xua tan đi cái lạnh đầu xuân.

Gợi ý địa điểm tham quan gần chùa Hoằng Phúc

• Khu suối khoáng nóng Bang Onsen: Sau nửa ngày dạo bộ vãn cảnh chùa, không gì tuyệt vời hơn là thả lỏng cơ thể giữa dòng nước khoáng nóng tự nhiên bốc hơi nghi ngút giữa rừng già. Nguồn khoáng lộ thiên với độ sôi kỷ lục tại đây được thiết kế theo phong cách onsen Nhật Bản chuẩn chỉ, vừa giúp giãn cơ xua tan mỏi mệt, vừa mang lại cảm giác thư thái tuyệt đối giữa không gian xanh mướt.
• Núi Thần Đinh: Điểm trekking nhẹ nhàng kết hợp chiêm bái tâm linh rất được lòng dân xê dịch bản địa. Thử thách đôi chân vượt qua hơn 1.200 bậc đá rợp bóng cây cổ thụ, bạn sẽ chạm tay lên đỉnh núi lộng gió, đón dòng nước ngọt mát lành từ Giếng Tiên không bao giờ cạn và thu trọn vào tầm mắt khúc quanh uốn lượn tuyệt đẹp của dòng sông Long Đại.
• Biển Bảo Ninh: Nằm tách biệt bên kia cầu Nhật Lệ, Bảo Ninh giữ trọn vẻ hoang sơ với bãi cát trắng mịn trải dài thoai thoải và những rặng phi lao rì rào trong gió. Buổi chiều muộn, tản bộ chân trần trên cát ngắm hoàng hôn, hít hà vị biển mặn mòi rồi ghé các quán ven bờ thưởng thức đĩa mực nhảy hay cá nướng tươi rói là trải nghiệm thư giãn khó quên.
• Đồng Hới: Trái tim của hành trình khám phá Quảng Trị, nơi bạn có thể thong dong đạp xe quanh thành cổ, check-in Quảng Bình Quan hay ngắm tượng đài Mẹ Suốt soi bóng bên dòng Nhật Lệ. Khi phố lên đèn, đừng quên nuông chiều chiếc bụng đói bằng food tour bình dân với đĩa bánh bột lọc dẻo dai, tô cháo canh cá lóc nóng hổi cùng nụ cười hồn hậu của người miền Trung.

Kinh nghiệm khi ghé thăm chùa Hoằng Phúc

• Trang phục kín đáo: Chùa là chốn tôn nghiêm thanh tịnh. Hãy mặc áo có tay, quần dài hoặc váy dài quá đầu gối; tránh trang phục bó sát hay hở vai phản cảm.
• Tác phong nhã nhặn: Đi nhẹ, nói khẽ, không đùa giỡn lớn tiếng và không tự ý chạm tay vào tượng Phật, hiện vật cổ hay chuông khánh trong chùa.
• Lễ vật dâng hương: Nhà chùa khuyến khích du khách chuẩn bị lễ chay thanh tịnh (hoa tươi, trái cây, bánh ngọt, hương đèn), không dâng đồ mặn vào chính điện.

FAQ

1. Chùa Hoằng Phúc ở đâu sau sáp nhập tỉnh?

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, chùa tọa lạc tại thôn Thuận Trạch, xã Tân Mỹ, tỉnh Quảng Trị. Trước đợt sáp nhập, địa chỉ này thuộc xã Mỹ Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình.

2. Chùa Hoằng Phúc có lịch sử bao nhiêu năm?

Ngôi cổ tự có lịch sử hơn 700 năm, khởi nguồn từ am Tri Kiến khi Phật hoàng Trần Nhân Tông dừng chân cầu phúc cho muôn dân vào năm 1301.

3. Chùa Hoằng Phúc mở cửa lúc mấy giờ?

Chùa mở cửa đón khách từ 07:00 đến 18:00 hằng ngày. Vào các dịp đại lễ hoặc lễ hội xuân, khung giờ phục vụ có thể kéo dài hơn để phục vụ tăng ni, Phật tử và du khách thập phương.

4. Tham quan chùa Hoằng Phúc có mất vé không?

Hoàn toàn không mất vé. Chùa mở cửa tự do và miễn phí cho mọi du khách ghé thăm, chiêm bái và dâng hương cầu an.

5. Lễ hội chùa Hoằng Phúc được tổ chức vào thời gian nào?

Lễ hội thường niên được tổ chức vào dịp đầu xuân, trọng tâm là ngày rằm tháng Giêng âm lịch (thường diễn ra từ ngày 15 đến 16 tháng Giêng) với các nghi thức rước nước thiêng sông Kiến Giang, thả hoa đăng và các trò chơi dân gian.

6. Đi chùa Hoằng Phúc cần chuẩn bị gì?

Trang phục: Quần áo kín đáo, lịch sự (áo có tay, quần hoặc váy dài qua gối), ưu tiên giày dép bệt êm chân để dễ di chuyển.

Đồ lễ: Không bắt buộc mâm cao cỗ đầy, chỉ cần nén tâm hương, hoa tươi hoặc đĩa trái cây chay tịnh; tránh mang đồ mặn vào khu vực thờ tự.

Vật dụng cá nhân: Mũ nón, ô che nắng/mưa và một ít tiền mặt lẻ nếu muốn bỏ vào hòm công đức của nhà chùa.

7. Có thể kết hợp tham quan chùa Hoằng Phúc với địa điểm nào?

Bạn có thể kết hợp chùa Hoằng Phúc vào lịch trình 1 ngày cùng các tọa độ lân cận như Nhà lưu niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại làng An Xá ven sông Kiến Giang, Khu nghỉ dưỡng suối khoáng nóng Bang Onsen để thư giãn, ngâm khoáng phục hồi sức khỏe, trải nghiệm trekking leo bậc đá ngắm toàn cảnh sông núi tại Núi Thần Đinh