Grottentocht Vietnam: slapen, eten, dragers en kosten

Op een meerdaagse grottentocht in Vietnam slaap je in een tent op een matras, op een kampplek in de jungle of in de ingang van een grot. De dragers koken ter plekke warm eten. Het toilet is een composttoilet met een bril op een emmer, in een eigen tentje, en na afloop strooi je er zaagsel over. Vanaf ongeveer het tweede uur van dag één ben je nat, en echt droog word je pas weer als je terug bent. Twee dagen kosten vanaf 5.175.000 dong, vijf dagen 35.000.000 dong.

Dat is allemaal geen waarschuwing. Het is gewoon wat mensen willen weten voordat ze duizend dollar en een week vakantie op tafel leggen, en bijna niemand schrijft het op.

Waar je slaapt op een grottentocht in Vietnam

In een tent, en dan op een echt matras in plaats van een slaapmatje. Op de expedities van Jungle Boss heeft elke tent een dik matras, een kussen, een deken en op warme nachten een ventilator. Slaapzakken krijg je waar de nachten koud genoeg zijn om er een nodig te hebben. De vergunningen voor elke grot in het park worden afgegeven door de beheerder van nationaal park Phong Nha-Ke Bang, die ook bepaalt wat er bezocht mag worden en door wie.

De kampplek ligt meestal bij een grotingang of op een rivieroever vlak in de buurt. Op sommige expedities kampeer je in de grot zelf, en dat is het deel dat iedereen bijblijft: de temperatuur is constant koel, er is geen weer, en afgezien van het water is het doodstil.

Twee dingen die niemand vertelt. Er draait geen aggregaat, dus zodra het stil wordt in het kamp is je hoofdlamp je enige licht. En onder de grond is de temperatuur dan wel stabiel, maar de luchtvochtigheid is totaal: niets wat je ophangt, droogt 's nachts.

Het kamp ligt altijd aan het water, want alles wordt gewassen en niets droogt.

Het toilet op een meerdaagse grottentocht

Er wordt constant naar gevraagd en bijna nergens antwoord op gegeven, dus hier zonder omwegen: het is een composttoilet in een eigen tent, met een gewone wc-bril boven een opvangemmer. Wat je achterlaat, bedek je met rijstkaf of zaagsel uit een bak ernaast. Dat houdt de geur binnen de perken en zet het composteren in gang.

Het is schoon en je hebt je privacy. Het blijft wel een emmer in een tent in de jungle. Is dat voor jou een dealbreaker, dan is een meerdaagse expeditie niets voor jou en een dagtocht wel.

Alles gaat weer mee naar buiten. Zowel de regels in dit UNESCO-werelderfgoedpark als de werkwijze van de organisatoren vereisen dat, en daarom is er een composteersysteem in plaats van een gat in de grond.

Wat je onder de grond eet

Beter dan je verwacht. Een gewone tweedaagse tocht bestaat uit een picknicklunch op dag één, een barbecue in het kamp, ontbijt op dag twee en een lunch voordat je weer naar buiten komt. Eten en drinken zijn de hele tocht bij de prijs inbegrepen, net als het koken.

In een kamp onder de grond is er geen weer en bijna geen geluid.

De barbecue is het mooiste moment: vlees en groente van het vuur op de kampplek, meestal met rijst en een regionaal mengsel van zout en chili. Vegetarisch eten en andere dieetwensen zijn heel gewoon, maar je moet ze bij het boeken doorgeven, want elk ingrediënt wordt dagen van tevoren gekocht en naar binnen gedragen. Een verzoek dat je 's ochtends aan je gids doet, is niet meer uit te voeren. Meld het dus bij het boeken en niet pas bij het kampvuur. In ons stuk over vegan en vegetarisch reizen in Vietnam lees je wat de keuken onder dat woord verstaat.

Hoe nat je wordt in een riviergrot

Helemaal, en al vroeg. Dit zijn riviergrotten. Je waadt, je zwemt stukken met een zwemvest, en op de nattere tochten lig je een flink deel van de dag in het water. Waar de grond nat is, zitten ook bloedzuigers, en de landbloedzuigers op de nattere trekkingroutes zijn makkelijker te hanteren dan hun reputatie doet vermoeden.

In de praktijk betekent dat een systeem met twee sets kleding: een set om in te lopen en te zwemmen, die de hele tocht nat blijft, en een droge set die in een drybag zit en alleen in het kamp gedragen wordt. Haal ze nooit door elkaar. Wie voor de terugweg de droge kleren aantrekt, loopt de laatste vier uur in natte.

Katoen is de vijand. Sneldrogende stof droogt op je lijf terwijl je beweegt, katoen niet, en in een grot van 20 °C is nat katoen op je huid echt koud. In ons stuk over zwemmen in grotten lees je wat er anders is aan zwemmen onder de grond: vooral dat je de overkant niet ziet.

Hoe groot het is, dringt pas door als er iemand het beeld in loopt.

Wat de dragers meenemen op een expeditie in Phong Nha

Bijna alles. Tenten, matrassen, slaapzakken, al het eten, kookgerei, veiligheidsmateriaal en touwen gaan op de rug van de dragers. Ze lopen voor je uit, en tegen de tijd dat jij aankomt, staat het kamp al.

Zelf draag je een dagrugzak: water, een drybag met je kampkleren, een camera en je eigen medicijnen. De persoonlijke bagage die voor je gedragen wordt, is meestal beperkt tot zo'n 7 kg. Dat is ruim genoeg, want er valt niets te kopen en je hoeft er nergens netjes uit te zien.

De dragers komen uit de streek, lopen deze route regelmatig en dragen meer dan jij, twee keer zo snel en op slechtere schoenen. Fooi geven is in Vietnam geen verplichting, maar hier wel gebruikelijk. Reken er vooraf op in plaats van het aan het eind uit te rekenen.

Een dag op een meerdaagse grotexpeditie

Je wordt vroeg opgehaald, meestal rond acht uur. Op kantoor krijg je een veiligheidsbriefing en je uitrusting: helm, hoofdlamp, handschoenen, zwemvest en zo nodig schoenen.

In de ingangshal stopt de groep om te eten en op adem te komen voordat het dieper gaat.

De ochtend staat in het teken van trekking. Junglepad, beken oversteken, hitte en op sommige tochten meteen een lange klim. Lunch is ergens bij het water. De middag is voor de grot: klauteren, waden en stukken aan het touw, waarbij de gidsen alles opzetten en je de techniek ter plekke leren.

Aan het eind van de middag bereik je het kamp. Dan is er tijd om te zwemmen, de natte kleren uit te trekken en even te zitten voor het avondeten. Iedereen slaapt vroeg en goed. Dag twee is de omgekeerde route, meestal korter, en halverwege of aan het eind van de middag ben je terug op kantoor.

Op een expeditie van drie of vijf dagen zijn de middelste dagen waar het om draait, want dan zit je zo diep dat de weg naar buiten alleen al een hele dag kost.

Wees eerlijk tegen jezelf over je conditie, en wel voordat je boekt, niet op dag twee. Halverwege omkeren is niemands schuld en de gidsen handelen het rustig af, maar je krijgt geen geld terug en alle verdere kosten zijn voor jou.

Wat er gebeurt als je niet verder kunt

Je wordt veilig naar buiten gebracht. Op elke tocht gaan naast de gidsen veiligheidsassistenten mee, organisatoren geven hun eigen veiligheids- en reddingstraining, en iemand naar buiten halen is precies de situatie waar deze teams gericht op trainen.

Op de langere expedities draait het om de middelste dagen, want alleen de terugweg is al een dag.

Financieel is het minder prettig. Volgens de gepubliceerde boekings- en annuleringsvoorwaarden krijg je geen geld terug als je aan een tocht begint en om eigen redenen moet terugkeren, en alle verdere kosten zijn voor jou. Oxalis zegt hetzelfde over Son Doong: ontstaan er op dag twee problemen, dan kan de tour worden stopgezet zonder terugbetaling of nieuwe datum.

Dat is standaard bij grotexpedities, omdat de gidsen, dragers en het veiligheidsteam hoe dan ook betaald zijn. Het is ook de reden om bij het boeken realistisch in plaats van optimistisch naar je eigen conditie te kijken.

Welke grottentocht in Phong Nha kies je, en wat kost het?

Twee dagen zijn genoeg om te snappen wat dit is. Bij drie dagen voelt het niet meer als een lange dagtocht. Vijf dagen is een heel andere onderneming, en daarvoor moet je eerst een tweedaagse hebben gedaan.

Voor de grotten zelf: ons verslag van de grottentocht naar Tu Lan beschrijft uit eigen ervaring het middelste niveau, en de Son Doong-tour staat helemaal bovenaan en is op dit moment volgeboekt tot 2028.

Twijfel je nog, dan lees je in ons overzicht van de mooiste grotten van Phong Nha wat er in elke grot te zien is, vertelt ons stuk over grotdieren wat er daar beneden nog meer leeft, en is de zinkgat-grot Hang Cha Ngheo het bewijs dat ze er nog steeds nieuwe vinden.