Zinkgat in Vietnam ontdekt: 120 m diep, Phong Nha 2026

In juli 2025 daalden we van Jungle Boss samen met Amerikaanse grotonderzoekers van de National Speleological Society (NSS) af in een enorm zinkgat in Vietnam, in Cha Noi-Khe Gat in het Phong Nha-Ke Bang National Park. Het is 120 m diep, met een opening van ongeveer 190 m x 140 m en een bodem van ongeveer 250 m x 200 m.

De eerste keer bereikten we de rand zonder eten of drinkwater over. Nu kwamen we terug met touwen. We konden ons eindelijk laten zakken naar het bos onder ons.

Het zinkgat is niet open voor bezoekers en er is geen tour naartoe. We vonden geen grotingang op de bodem.

Zinkgat in Vietnam: raak bij de derde dronepoging

Een ongewoon grote donkere vlek op Google Earth vormde het begin. Kevin Ditamore, al jarenlang lid van de National Speleological Society (NSS, VS), bekeek satellietbeelden van Phong Nha-Ke Bang op zoek naar geologische aanwijzingen voor grotten. Die afwijkende plek in het beboste landschap viel hem op.

Kevin besprak de beelden met andere Amerikaanse grotexperts en Nguyen Van Uy, adjunct-directeur en veiligheidsdirecteur van Jungle Boss. Samen organiseerden we dronevluchten. De beelden waren onduidelijk en het terrein maakte de zoektocht lastig. Pas bij de derde poging konden we de exacte positie van het zinkgat bepalen.

Volgens Uy wist niemand toen of er een pad naar die coördinaten liep. Onze gids over de grotten van Phong Nha laat zien hoe uiteenlopend de grotbezoeken in de regio zijn, van een boottocht tot kamperen onder de grond. Wij moesten eerst een route door het bos vinden om bij deze nieuwe opening te komen.

April 2025: aan de rand is het water op

We stuurden de eerste beelden naar het bestuur van het nationale park. Toen Cha Noi-Khe Gat als doelgebied was bepaald, planden we de aanloop via een pad dat boswachters voor hun maandelijkse patrouilles gebruikten. Dat bestaande pad gaf ons een beginpunt voor de tocht naar het zinkgat.

Op 27 april 2025 vertrokken we met tien mensen, onder wie twee plaatselijke boswachters. We brachten vijf dagen in het park door. Het was het droge seizoen, in een gebied met vrijwel geen grote beken. Het tekort aan water werd de zwaarste opgave van de tocht.

We verzamelden water uit kleine overgebleven poelen en verdeelden elke druppel. Op de derde dag stonden we eindelijk aan de rand. Maar al het eten en drinkwater was op. Voor ons liep de wand steil omlaag; wij moesten terug. De afdaling zou moeten wachten op een volgende tocht met het benodigde materiaal.

Juli 2025: scherpe karst, een rotssijpeling en de touwen

In juli keerden we met 24 deelnemers terug om af te dalen en het hele zinkgat op te meten. We hadden 23 tot 29 juli 2025 voor de expeditie uitgetrokken. De route en kampeerplekken uit april vormden de basis van de nieuwe aanloop.

De eerste dag liepen we ongeveer 10 km door dicht bos. De tweede dag kwamen daar 11-12 km bij, tot een kamp zonder beek of meer. Een klein stroompje dat uit een rotswand sijpelde was onze enige waterbron. Het leverde net genoeg om te koken. Voor wassen of persoonlijke verzorging bleef niets over.

Op de derde dag moesten we nog 3 km verder, over de scherpe karst die bekendstaat als kattenoren. Aan de rand lagen flessen en verroeste blikjes die er al 20-30 jaar leken te liggen.

Onze technici bouwden samen met de NSS-experts het veiligheidssysteem op. Daarna gingen we één voor één over de rand, langs de verticale wand en boven het bos. Ook bij tours naar de Hang Tien-grot horen de tocht door het landschap en de grot bij elkaar. Hier hadden we al drie dagen lopen achter de rug voordat we aan het touw hingen.

Oude bomen op de bodem, schelpen langs de wanden

Beneden maten we een ruimte die veel breder was dan de opening boven ons. De ovale mond was ongeveer 190 m x 140 m; de bodem, op 120 m diepte, ongeveer 250 m lang en 200 m breed. Het zinkgat loopt uit als een omgekeerde kom. Rondom liggen holtes in de wanden en steken messcherpe rotsrichels naar buiten.

“Dit is een van de grootste zinkgaten die ik in meer dan 20 jaar in het bos ooit heb gezien”, zei Nguyen Van Uy.

Grote, oude bomen bedekten de bodem. De experts zien in dit oorspronkelijke bos een aanwijzing dat het zinkgat miljoenen jaren geleden ontstond. Ook denken ze dat onder zo'n omvangrijke instorting ooit een krachtige ondergrondse rivier moet hebben gestroomd.

Langs de wanden vonden we miljoenen schelpen en slakkenhuizen op hopen, met daartussen talrijke apenskeletten. Behalve het bos documenteerden we zo de biologische resten die zich aan de voet van de rotsen hadden verzameld.

We zochten de wanden meter voor meter af naar geologische aanwijzingen voor een ondergrondse doorgang. Een spleet was 5 m hoog en 12-15 m diep, zonder luchtstroming. Aardverschuivingen hadden de voet van de wanden en de vroegere waterloop volledig onder aarde en stenen bedolven.

“Het water verdwijnt hier door honderden piepkleine gaten en spleten, in plaats van op één punt samen te komen. We hebben op de bodem van dit zinkgat geen opening van enige omvang gevonden en ook geen opstijgende luchtstroom”, zei Kevin.

De experts van de NSS en Jungle Boss denken dat hier nog een grottenstelsel kan bestaan waarvan de ingang door natuurlijke processen is ingestort. Onze afdaling van 120 m blijft ver achter bij de dieptes van de diepste grotten ter wereld. Hier was het vooral de brede, beboste bodem onder de ovale opening die indruk op ons maakte.

De meetgegevens terug naar het nationale park

Op 27 juli besloten we uit veiligheidsoverwegingen eerder terug te keren. Na de tocht dienden we onze veldmetingen en een uitgebreid verslag in bij het bestuur van het Phong Nha-Ke Bang National Park. Het park maakt deel uit van een UNESCO-werelderfgoed.

We stellen verder onderzoek in Cha Noi-Khe Gat voor, samen met experts in geologie en geomorfologie. Nieuwe verkenningen zouden een toegang van buiten het zinkgat moeten zoeken, voorbij de wanden die we tijdens de afdaling hebben onderzocht.

Wil je zelf op de bodem van een zinkgat staan, dan is Kong Collapse de expeditie van Jungle Boss die daarom draait. Hang Pygmy brengt je een enorme grot in voor een andere tocht onder de grond.